24 februari 2026
Farmacologische aanpak van handartrose
Dr. Mieke Devinck, Reumatoloog
Bij handartrose wordt het kraakbeen van de vingergewrichtjes dunner door slijtage en verliest het zijn schokdempende functie. De impact van de belasting komt niet langer op het kraakbeen maar op het onderliggende bot terecht en veroorzaakt ook daar schade.
Handartrose heeft een prevalentie van 44 % bij vrouwen en 37 % bij mannen. We verwachten dat dit door de vergrijzing van de bevolking alleen maar zal toenemen. De belangrijkste klachten zijn pijn en stramheid ter hoogte van de handen, maar ook deformaties met functieverlies.
Uit de literatuur en uit de praktijk weten we dat de huidige farmacologische opties zoals NSAID, intra-articulaire glucocorticoiden bij patiënten met handartrose vaak onvoldoende effect hebben. Daarenboven kunnen we deze behandelopties bij de oudere patiënten met comorbiditeit niet altijd gebruiken en zeker niet op lange termijn.
Ondertussen wordt de markt overspoeld met supplementen die beweren een gunstig effect te hebben op pijn en op de evolutie van de handartrose. Omdat we Evidence Based Medicine hoog in het vaandel dragen, hebben we besloten om deel te nemen aan een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie om patiënten met handartrose te behandelen met een combinatiepreparaat van Curcuma Longa en Boswellia Serrata (CBTIL).
In totaal namen 162 patiënten deel aan deze studie, waarvan 83 in de CBTIL-groep. Het primaire eindpunt, pijnverandering op de visuele analoge schaal (VAS) van 0-100 mm, liet een gemiddelde afname zien van -24,7 mm (95% CI (-30,7 tot -18,7)) in de CBITL-groep ten opzichte van -16,2 mm (95 % CI (-22,5 tot -9,9)) in de placebogroep met een significant verschil tussen de groepen van -8,5 mm (95 % CI (-16,4 tot -0,6) p = 0,03) na drie maand. Dit effect was al significant na één maand.
Bovendien leidde CBTIL tot een significante verbetering van de levenskwaliteit van de patiënten. De algemene beoordeling door de patiënt (PGA) daalde significant meer in de CBTIL-groep na drie maand (-9,6 mm; p=0,01). Het percentage patiënten dat een aanvaardbare symptomatische toestand bereikte (PASS) was significant hoger met CBTIL (Odds Ratio 1,9, p = 0,04).
Het effect op pijn dat werd waargenomen met CBTIL, met een effectgrootte van -0,3 na drie maanden, is superieur aan dat van traditionele behandelingen zoals orale NSAID’s (effectgrootte van -0,1) en glucocorticoïden en zelfs superieur aan intra-articulaire hyaluronzuur, intra-articulaire glucocorticoïden, hydroxychloroquine en topische NSAID’s die in eerdere meta-analyses geen superioriteit ten opzichte van de placebo konden aantonen. Bovendien werd CBTIL uitstekend verdragen, met een vergelijkbaar bijwerkingenprofiel als de placebo.
Deze klinische relevante resultaten tonen aan dat het combinatiepreparaat van Curcuma Longa en Boswellia Serrata (CBTIL) een effectieve en veilige aanvullende optie vormt voor de symptomatische behandeling van handartrose. CBTIL leidt tot een significante en klinisch relevante vermindering van pijn en ook tot een betere levenskwaliteit. Gezien de beperkte effectiviteit en safety issues van bestaande therapieën, kan CBTIL een waardevolle plaats innemen binnen het ehandelingsarsenaal voor handartrose, naast uiteraard blijvende aandacht voor niet-farmacologische maatregelen.
Dr Zuzana Planková, Dr. Mieke Devinck, Dr. Dominique Slock, Dr. Bea Maeyaert, Dr. Thomas Carpentier, en reumaverpleegkundige Gerda Vandevoorde van de dienst Fysische Geneeskunde - Reumatologie
Contact
Fysische Geneeskunde - Reumatologie - Revalidatie
050 36 50 30
fysio@stlucas.be
