Risankizumab (Skyrizi®)
Risankizumab (Skyrizi®) is een monoklonaal antilichaam dat zich richt op een specifieke boodschapperstof in het afweersysteem, interleukine-23 (IL-23). IL-23 speelt een belangrijke rol in het onderhouden van ontstekingen bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Door IL-23 te blokkeren, wordt de ontstekingsreactie in de darm afgeremd, waardoor klachten en slijmvliesontsteking verminderen.
Interacties en aandachtspunten
Voorbereiding vóór de start
1. Tuberculosescreening
Voor de opstart van de therapie moet een vroegere infectie met tuberculose (TBC) uitgesloten worden. Deze screening omvat een röntgenfoto van de longen en een tuberculinehuidtest (prikje onder de huid) of een bloedtest (IGRA).
2. Vaccinaties
Om je zo goed mogelijk te beschermen tegen infecties, kijken we samen je vaccinatieschema na. Aanbevolen zijn vaccinaties tegen pneumokokken, hepatitis A en B, tetanus, griep en covid. Tijdens de behandeling met risankizumab mogen geen levende vaccins worden toegediend (zoals tegen mazelen, bof, rubella of gele koorts).
Een overzicht van de veilige en aangewezen vaccinaties vind je op hier.
3. Bloedonderzoek en stoelgangstaal
Voor de start van de therapie voeren we een uitgebreide check-up uit. Daarvoor is een bloedafname, stoelgangonderzoek en/of darmonderzoek nodig.
Toediening en dosering
De behandeling met risankizumab omvat twee fases: een opstartfase en een onderhoudsfase.
Opstartfase: infuus
De eerste drie dosissen Skyrizi® worden via een infuus toegediend om de 4 weken in het dagziekenhuis.
- Ziekte van Crohn: 600 mg Skyrizi® over ± 2 uur
- Colitis Ulcerosa: 1200 mg Skyrizi® over ± 3 uur
Opstartschema:
|
Week |
Toediening |
|---|---|
|
0 |
1e infuus |
|
4 |
2e infuus |
|
8 |
3e infuus |
Er volgt een klinische evaluatie met een linker coloscopie (colitis ulcerosa) op week 10 of een stoelgangstaal (ziekte van Crohn) op week 12 om het effect van de behandeling te beoordelen.
Onderhoudsfase: subcutaan (onder de huid)
Vanaf week 12 wordt risankizumab (Skyrizi® 360 mg) onderhuids toegediend, via een on-body injector. De IBD-verpleegkundige leert je de juiste techniek aan. Hier kan je een instructievideo bekijken. Je kan een starterskit aanvragen via de IBD-verpleegkundige.
De dosis wordt om de 8 weken toegediend.
Opvolging
Tijdens de behandeling wordt de werkzaamheid van de medicatie opgevolgd via een bloedonderzoek, een stoelgang- en/of darmonderzoek en een (6-maandelijkse) consultatie bij je arts.
Jaarlijks moet je de terugbetaling aanvragen bij je ziekenfonds. Hou de vervaldatum van het attest in de gaten, zodat we dit op tijd kunnen vernieuwen.
Interacties en aandachtspunten
Algemeen
- Stop niet op eigen initiatief met de medicatie; overleg altijd eerst met je arts.
- Meld altijd aan je arts of de IBD-verpleegkundige als je nieuwe medicatie start.
- Gebruik geen levend verzwakte vaccins tijdens de behandeling.
- Bespreek (verre) reisplannen of een zwangerschapswens tijdig met je arts of de IBD-verpleegkundige.
Nuttige info bij Skyrizi®-injectie
- Bewaar de On-body injector (OBI) in de koelkast (2-8 °C) en laat 45 tot 90 minuten voor toediening op kamertemperatuur komen.
- Neem de medicatie op het afgesproken tijdstip, eenmaal om de 8 weken. Sla geen toedieningen over.
- Een gebruikte OBI gooi je weg in een naaldcontainer. Een nieuwe naaldcontainer kan je aankopen in de apotheek, in de thuiszorgwinkel of online.
- Je neemt je medicatie best mee in een koeltasje van de apotheek naar huis.
- De medicatie blijft tot 24 uur stabiel op kamertemperatuur (tot 25 °C). Gebruik de OBI niet als deze langer dan 24 uur buiten de koelkast is bewaard. Plaats niet terug in de koelkast eens op kamertemperatuur. Gebruik de dosis niet als de vervaldatum overschreden is.
- Vries de OBI niet opnieuw in en vermijd blootstelling aan direct zonlicht.
- Als je met het vliegtuig op reis gaat, laat een reisdocument invullen door je arts. Hierop staat vermeld dat je de medicatie mag meenemen in de handbagage. De medicatie mag niet mee in je valies in het ruim.
Mogelijke bijwerkingen
Risankizumab heeft een gunstig veiligheidsprofiel. De meeste patiënten verdragen de behandeling goed. De voornaamste neveneffecten zijn infecties van de bovenste luchtwegen en hoofdpijn.
Zwangerschap en borstvoeding
Risankizumab kan veilig gebruikt worden tijdens zwangerschap en borstvoeding. Bespreek je zwangerschapswens altijd vooraf met je arts.
Als de medicatie tijdens de zwangerschap wordt voortgezet, mag je kindje de eerste twaalf maanden na de geboorte geen levende vaccins zoals het Rotavaccin krijgen. Andere vaccins zijn wel toegelaten en veilig.
Behandelingsplan
|
Opstartfase |
|
|---|---|
|
Week 0 |
Infuus 1 + bloedafname |
|
Week 4 |
Infuus 2 + bloedafname |
|
Week 8 |
Infuus 3 + bloedafname |
|
Week 10 |
Evaluatie via linker coloscopie (colitis ulcerosa) |
|
Onderhoudsfase |
|
|---|---|
|
Week 12 |
Subcutane toediening met de OBI 360 mg. |
|
Om de 8 weken |
Subcutane toediening met de OBI |
|
Persoonlijke opvolging |
Consultatie bij de arts |
|
Na 1 jaar |
Consultatie bij de arts |
Contact
Heb je na het lezen van deze info nog vragen? Bespreek ze gerust met je arts, huisarts of het IBD-team.
IBD-verpleegkundigen
050 36 96 98 (tussen 8.00 en 12.00 uur)
ibd.verpleegkundige@stlucas.be