Ustekinumab (Stelara®, Pyzchiva®, Uzpruvo®)

Ustekinumab is een biologische therapie die werkt door het blokkeren van twee belangrijke ontstekingseiwitten in het afweersysteem: interleukine 12 (IL-12) en interleukine 23 (IL-23). Deze stoffen spelen een belangrijke rol in het onderhouden van de ontsteking bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Door IL-12 en IL-23 te remmen, wordt de ontstekingsreactie in de darm afgeremd en kan het darmslijmvlies herstellen.

Voorbereiding voor de start

Toediening en dosering

Opvolging

Interacties en aandachtspunten

Mogelijke bijwerkingen

Zwangerschap en borstvoeding

Voorbereiding vóór de start

1.     Tuberculosescreening

Voor de opstart van de therapie moet een vroegere infectie met tuberculose (TBC) uitgesloten worden. Deze screening omvat een röntgenfoto van de longen en een tuberculinehuidtest (prikje onder de huid) of een bloedtest (IGRA).

2.     Vaccinaties

Om je zo goed mogelijk te beschermen tegen infecties, kijken we samen je vaccinatieschema na. Aanbevolen zijn vaccinaties tegen pneumokokken, hepatitis A en B, difterie-tetanus-kinkhoest, griep en covid. Levend verzwakte vaccins (gele koorts of mazelen-bof-rode hond) mogen niet toegediend worden tijdens de behandeling met ustekinumab.

Een overzicht van de veilige en aangewezen vaccinaties vind je op hier.

3.     Bloedonderzoek en stoelgangstaal

Voor de start van de therapie voeren we een uitgebreide check-up uit. Daarvoor zijn een bloedonderzoek, een stoelgangsstaal en/of een darmonderzoek nodig.

Toediening en dosering

De behandeling met ustekinumab omvat twee fases: een opstartfase en een onderhoudsfase.

Opstartfase 

De eerste dosis wordt toegediend via een infuus op het dagziekenhuis. De dosis is afhankelijk van je lichaamsgewicht. Het infuus duurt ongeveer 1 uur.

Onderhoudsfase

De volgende toedieningen gebeuren via een subcutane (onderhuidse) injectie met een pen of spuitje (90 mg) om de 8 weken. Je komt voor de eerste toediening naar het ziekenhuis. De IBD-verpleegkundige leert je dan aan hoe je dit zelf kunt doen.

In sommige gevallen kan de arts het interval aanpassen, afhankelijk van het behandelingsresultaat.

Jaarlijks moet je de terugbetaling aanvragen bij je ziekenfonds. Hou de vervaldatum van het attest in de gaten, zodat we dit op tijd kunnen vernieuwen.

Opvolging

Om het effect van de behandeling op te volgen, volgt je arts je regelmatig op via de consultatie.

Interacties en aandachtspunten

Algemene aandachtspunten

• Meld altijd aan je arts of IBD-verpleegkundige als je nieuwe medicatie start.
• Gebruik geen levend verzwakte vaccins tijdens de behandeling.
• Breng je arts of IBD-verpleegkundige tijdig op de hoogte als je een verre reis plant of een zwangerschapswens hebt.
• Stop niet op eigen initiatief met de medicatie, overleg altijd eerst met je arts.

Nuttige info bij subcutane inspuitingen (Pyzchiva® 90 mg)

• Neem de medicatie op het afgesproken tijdstip, bijvoorbeeld altijd op donderdag om de 8 weken. Sla geen toedieningen over.
• Bewaar de pennen of spuiten in de koelkast (2–8 °C) en laat ze op kamertemperatuur komen voor de toediening (ongeveer 30 minuten).
• Een gebruikte spuit of pen gooi je weg in een naaldcontainer. Een nieuwe naaldcontainer kan je aankopen in de apotheek, in de thuiszorgwinkel of online.
• Je neemt je medicatie best mee in een koeltasje van de apotheek naar huis.
• De medicatie (Pyzchiva®) blijft 30 dagen stabiel op kamertemperatuur (tot 30 °C). Aan het eind van deze periode kan je de pen of spuit weer in de koelkast bewaren. Gebruik de pen /spuit niet meer als ze langer dan 30 dagen buiten de koelkast is bewaard. Gebruik de dosis niet als deze verkleurd is, deeltjes bevat of als de vervaldatum overschreden is.
• Je mag de pen of spuit niet invriezen of blootstellen aan direct zonlicht.
• Als je met het vliegtuig op reis gaat, kan je een reisdocument laten invullen door je arts. Hierop staat vermeld dat je de medicatie mag meenemen in de handbagage. De medicatie mag niet mee in je valies in het ruim.

Mogelijke bijwerkingen

Infecties kunnen iets vaker voorkomen. Het zijn voornamelijk milde virale infecties. Om je hiertegen te beschermen, zijn bepaalde vaccinaties aangeraden (zie hogerop). Allergische reacties zijn zeldzaam, maar kunnen optreden tijdens de toediening van de injectie of laattijdig. Er kan een droge huid optreden en zeldzaam ontstaan psoriasis- of eczeemletsels. Er is een licht verhoogd risico op huidkanker, jaarlijkse preventieve controles bij de dermatoloog zijn aangeraden.

Zwangerschap en borstvoeding

Ustekinumab kan veilig gebruikt worden tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Als de medicatie gedurende de zwangerschap wordt voortgezet, mag je kindje de eerste twaalf maanden na de geboorte geen levende vaccins krijgen, zoals het rotavaccin. Andere vaccins zijn wel toegelaten en veilig.

Bespreek je zwangerschapswens altijd tijdig met je arts.

Behandelingsplan

Contact

Heb je na het lezen van deze info nog vragen? Bespreek ze gerust met je arts, huisarts of het IBD-team.

IBD-verpleegkundigen
050 36 51 92 (tussen 8.00 en 12.00 uur)
ibd.verpleegkundige@stlucas.be