Adalimumab
Adalimumab is een biologisch geneesmiddel dat behoort tot de groep van anti-TNFα-medicijnen. TNFα (tumor necrose factor alfa) is een eiwit in het lichaam dat een belangrijke rol speelt bij ontstekingen. Bij mensen met ziekte van Crohn of colitis ulcerosa wordt er te veel TNFα aangemaakt. Hierdoor raakt het afweersysteem overactief en blijft de darmwand ontsteken.
Adalimumab blokkeert de werking van TNFα. Daardoor neemt de ontsteking af, geneest het darmslijmvlies beter en verminderen klachten zoals buikpijn en diarree. De behandeling helpt ook om terugvallen (opstoten) te voorkomen.
Interacties en aandachtspunten
Voorbereiding vóór de start
1. Tuberculosescreening
Voor de opstart van de therapie moet een vroegere infectie met tuberculose (TBC) uitgesloten worden. Deze screening omvat een röntgenfoto van de longen en een tuberculinehuidtest (prikje onder de huid) of een bloedtest (IGRA).
2. Vaccinaties
Om je zo goed mogelijk te beschermen tegen infecties, kijken we samen je vaccinatieschema na. Aanbevolen zijn vaccinaties tegen pneumokokken, hepatitis A en B, difterie-tetanus-kinkhoest, griep en covid. Levend verzwakte vaccins (gele koorts of mazelen-bof-rode hond) mogen niet toegediend worden tijdens de behandeling met adalimumab.
Een overzicht van de veilige en aangewezen vaccinaties vind je op hier.
3. Bloedonderzoek en stoelgangstaal
Voor de start van de therapie voeren we een uitgebreide check-up uit. Daarvoor zijn een bloedafname, stoelgangonderzoek (calprotectine) en endoscopie nodig.
Toediening en dosering
De behandeling met Adalimumab omvat twee fases: een opstartfase en een onderhoudsfase.
Opstartfase
De opstart gebeurt in het dagziekenhuis. Adalimumab wordt toegediend via injecties onder de huid (subcutaan) via een pen of voorgevuld spuitje. De IBD-verpleegkundige leert je de juiste techniek aan.
Opstartschema:
|
Week |
Dosis |
Aantal injecties |
|---|---|---|
|
0 |
160 mg |
= 2 injecties (Hukyndra ® 80 mg) |
|
2 |
80 mg |
= 1 injectie (Hukyndra ® 80 mg) |
|
4 |
40 mg |
= 1 injectie (Hukyndra ® 40 mg) |
Onderhoudsfase
Daarna volgt een onderhoudsdosis van 40 mg (1 injectie Hukyndra ® 40 mg) om de 2 weken. In sommige gevallen kan de arts het interval aanpassen naar wekelijkse injecties, afhankelijk van het behandelingsresultaat.
Opvolging
Tijdens de behandeling volgen we regelmatig op of de therapie goed werkt, via consultatie bij de arts (zie schema hieronder).
Jaarlijks moet je een terugbetaling aanvragen bij je ziekenfonds. Hou de vervaldatum van het attest in de gaten, zodat we dit op tijd kunnen vernieuwen.
Interacties en aandachtspunten
- Neem de medicatie op het afgesproken tijdstip, bijvoorbeeld altijd op donderdag om de 2 weken. Sla geen toedieningen over.
- Bewaar de pennen of spuiten in de koelkast (2–8 °C) en laat ze op kamertemperatuur komen voor toediening (ongeveer 30 minuten)
- Een gebruikte spuit of pen gooi je weg in een naaldcontainer. Een nieuwe naaldcontainer kan je aankopen in de apotheek, in de thuiszorgwinkel of online.
- Je neemt je medicatie best mee in een koeltasje van de apotheek naar huis.
- De medicatie (Hukyndra ®) blijft 30 dagen stabiel op kamertemperatuur (tot 25°C). Gebruik de pen of spuit niet meer als ze langer dan 30 dagen buiten de koelkast werden bewaard. Eens op kamertemperatuur mag je ze niet opnieuw in de koelkast plaatsen.
- Vries de pen of spuit niet in en vermijd blootstelling aan direct zonlicht.
- Stop niet op eigen initiatief met de medicatie; overleg altijd eerst met je arts.
- Meld altijd aan je arts of de IBD-verpleegkundige als je nieuwe medicatie
- Heb je een afspraak bij een arts of tandarts? Meld altijd dat je een behandeling met Adalimumab krijgt.
- Gebruik geen levend verzwakte vaccins tijdens de behandeling.
- Breng je arts of IBD-verpleegkundige tijdig op de hoogte een zwangerschapswens hebt.
- Laat je arts of IBD-verpleegkundige weten als je een (verre) reis plant. Als je met het vliegtuig op reis gaat, kan je arts een reisdocument invullen waarop staat dat je de medicatie mag meenemen in de handbagage. De medicatie mag niet mee in je valies in het ruim.
Mogelijke bijwerkingen
Infecties kunnen iets vaker voorkomen. Het zijn voornamelijk milde virale infecties. Om je hiertegen te beschermen, zijn bepaalde vaccinaties aangeraden (zie hogerop). Allergische reacties zijn zeldzaam, maar kunnen optreden tijdens de toediening van de injectie of laattijdig. Er kan een droge huid optreden en zeldzaam ontstaan psoriasis- of eczeemletsels. Er is een licht verhoogd risico op huidkanker, jaarlijkse preventieve controles bij de dermatoloog zijn aangeraden.
Zwangerschap en borstvoeding
Adalimumab kan veilig gebruikt worden tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Bespreek een zwangerschapswens altijd tijdig met je arts.
Behandelingsplan
|
Opstartfase |
|
|---|---|
|
Week 0 |
160 mg sc (4 pennen of spuitjes van 40 mg of 2 pennen van 80 mg) + bloedafname + stoelgangstaal (bij ziekte van Crohn) in het dagziekenhuis bij de IBD-verpleegkundige |
|
Week 2 |
80 mg sc (2 pennen of spuitjes van 40 mg of 1 pen van 80 mg) in het dagziekenhuis bij de IBD-verpleegkundige |
|
Week 4 |
40 mg sc (1 pen of spuit) + bloedafname in het dagziekenhuis |
|
Onderhoudsfase |
|
|---|---|
|
|
Om de 2 weken 40 mg sc (1 pen of spuit) |
|
Week 14 |
Consultatie bij de arts met bloedafname |
|
Na 1 jaar |
Coloscopie |
Contact
Heb je na het lezen van deze info nog vragen? Bespreek ze gerust met je arts, huisarts of het IBD-team.
IBD-verpleegkundigen
050 36 51 92 (tussen 8.00 en 12.00 uur)
ibd.verpleegkundige@stlucas.be
