Bisfosfonaten

Wat zijn bisfosfonaten en hoe werken ze? 

Het bot is een levend weefsel dat ons hele leven lang continu vernieuwt. Sommige cellen (osteoclasten) breken bot af, andere cellen (osteoblasten) vormen nieuw bot. Deze afbraak en opbouw gebeurt in het algemeen op een evenwichtige manier. Als we ouder worden, raakt deze cyclus soms uit balans en wordt het bot sneller afgebroken dan dat het wordt vervangen. Door dit onevenwicht verandert de structuur van het bot en wordt het minder stevig. Dit is osteoporose.

Bisfosfonaten verstoren de werking van de cellen die het bot afbreken. Hierdoor verbetert de botdichtheid. Het bot wordt sterker en zo neemt de kans op een botbreuk af. Er behoren verschillende medicijnen tot deze groep.

Waarvoor worden bisfosfonaten gebruikt? 

Je arts schrijft bisfosfonaten voor als je osteoporose (botontkalking) hebt, een verhoogd risico op osteoporose hebt of als je de ziekte van Paget hebt (lokale botaandoening). Mensen die langdurig glucocorticoïden (Medrol of Prednisolone) nemen, krijgen ook bisfosfonaten voorgeschreven. Zo verlaag je het risico op osteoporose.

Wat zijn de voordelen van het gebruik van bisfosfonaten? 

Omdat osteoporose meestal geen pijnsymptomen geeft, voel je niet direct een voordeel van de bisfosfonaten. Toch, zelfs zonder het te merken, worden je botten versterkt en vermindert het risico op breuken.

Na drie à vijf jaar behandeling, controleert je arts het effect met een paar testen. Dit gebeurt bijvoorbeeld met een botmineraaldichtheidstest. Dit is een soort röntgenfoto die slechts een zeer kleine hoeveelheid straling gebruikt.

Inname bisfosfonaten per oraal

Hoe moet ik bisfosfonaten innemen?

De dosis is afhankelijk van het type bisfosfonaat dat je inneemt en de aandoening waarvoor je wordt behandeld. Bij osteoporose zal de arts je meestal een wekelijkse of maandelijkse dosis voorschrijven.

Neem de pil ‘s morgens op een lege maag meteen groot glas water. Wacht nadien minstens dertig minuten voor je iets eet of drinkt. Zit of sta rechtop en ga na de inname niet liggen. Dit is belangrijk om irritatie van je slokdarm te vermijden. Als je meerdere medicijnen gebruikt, neem deze dan niet tegelijkertijd met de bisfosfonaten in. Door de bisfosfonaten op deze manier in te nemen, werken ze optimaal en verkleint de kans op bijwerkingen aanzienlijk.

Voor je begint met bisfosfonaten zal je arts eerst je nierfunctie en het calciumgehalte in je bloed controleren. De behandeling wordt uitgesteld als de bloedwaarden niet normaal zijn.

Mag ik bisfosfonaten gebruiken in combinatie met andere medicijnen?

Als je bisfosfonaten tegelijk met voedsel of andere medicijnen inneemt, kan dit de opname afremmen en de effectiviteit verminderen, vooral als de andere medicijnen calcium, magnesium, aluminium of ijzer bevatten. Wacht daarom altijd minstens 30 minuten na de inname voor je iets eet of een ander medicijn neemt.

Je arts zal je meestal aanraden om calciumtabletten (kalk) en/of vitamine D tabletten te nemen tijdens de behandeling met bisfosfonaten. Deze supplementen zijn nodig om de vorming van een bot van goede kwaliteit te garanderen. Bovendien kan het nemen van bisfosfonaten zonder calcium het calciumgehalte in je bloed verlagen, en dat leidt tot symptomen zoals krampen, spierzwakte of prikkelbaarheid van de spieren.

Bisfosfonaten mogen niet samen worden gebruikt met sommige andere behandelingen voor osteoporose. Vertel je arts of apotheker altijd welke medicijnen je gebruikt of als er iets aan je medicijngebruik verandert.

Wat zijn de risico's of bijwerkingen? 

Zoals bij de meeste medicijnen kan het gebruik van bisfosfonaten voor bijwerkingen zorgen. Sommigen komen vaak voor, anderen zeer zelden. Niet iedereen heeft last van bijwerkingen. De meeste patiënten kunnen bisfosfonaten goed verdragen en ernstige bijwerkingen komen zelden voor.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn milde griepverschijnselen zoals spier- en gewrichtspijn, misselijkheid of brandend maagzuur. Deze bijwerkingen komen vooral voor bij de start van de behandeling en verminderen meestal nadien.

In zeldzame gevallen kan schade aan het kaakbot ontstaan door verminderde doorbloeding (osteonecrose). Dit gebeurt na meerdere jaren van behandeling, en komt meestal voor tijdens ingrijpende tandheelkundige interventies, zoals het trekken van tanden. Daarom is het belangrijk om een goede mondhygiëne te behouden en regelmatig op controle te gaan bij de tandarts.

In uitzonderlijke gevallen kun je allergisch reageren op bisfosfonaten. Als je klachten zoals koorts, een opgezette keel, tong of klieren ervaart of je krijgt plotse huidproblemen, stop dan onmiddellijk met de inname van het middel en contacteer meteen je arts.

Inname bisfosfonaten via infuus

Hoe verloopt de behandeling?

Zoledroninezuur wordt eenmaal per jaar toegediend via een infuus in het dagziekenhuis.

Je voorbereiden op de behandeling

• Je krijgt een bericht met de locatie en tijdstip van je afspraak.
• Breng een recente lijst mee van de medicatie die je thuis neemt
• Je hoeft niet nuchter te zijn voor je opname.
• Draag bovenkledij met loszittende mouwen.

De dag zelf

• Meld je bij aankomst in ons ziekenhuis eerst aan via één van de kiosken.
• Daar krijg je een volgnummer voor de inschrijvingsbalies in de centrale hal. Neem plaats in de wachtzaal tot je volgnummer op het scherm verschijnt. Een onthaalmedewerker zal je inschrijving verder afwerken en je een identificatiebandje bezorgen.
• Je zal daarna doorverwezen worden naar het dagziekenhuis (route B 431-450)
• Een verpleegkundige zal je enkele vragen stellen en je bloeddruk en hartslag meten. Tenzij je huisarts dit al heeft gedaan, wordt ook een bloedafname gedaan. Als de behandelende arts je bloedwaarden goed vindt, kan het infuus gestart worden.
• De duur van het infuus is ongeveer één uur.

Na de behandeling

• Zorg ervoor dat je in de loop van die dag voldoende (1.5 liter) drinkt.
• Als je na het infuus griepachtige verschijnselen krijgt, bijvoorbeeld spier- en gewrichtspijn, hoofpijn en temperatuursverhoging, dan kan je paracetamol 1g/Dafalgan® 1g innemen. Deze bijwerking komt vooral voor na het eerste infuus en het neemt af met de tijd.
• De behandeling gebeurt in combinatie met voldoende calcium- en vitamine D-supplementen. Deze supplementen zijn nodig om de vorming van een bot van goede kwaliteit te garanderen. Bovendien kan het nemen van bisfosfonaten zonder calcium het calciumgehalte in je bloed verlagen, en dat leidt tot symptomen zoals krampen, spierzwakte of prikkelbaarheid van de spieren.

Contact

Als je je zorgen maakt of vragen hebt, neem dan zeker contact op met je arts of met de reumaverpleegkundige. Ook je apotheker kan je vragen beantwoorden.

Reumaverpleegkundige

050 36 50 47

Fysische geneeskunde - Reumatologie - Revalidatie

050 36 50 30

fysio@stlucas.be 

Route B 050 - gelijksvloers