Peritoneale dialyse
Peritoneale dialyse (PD) is een dialysemethode waarbij het buikvlies als filter gebruikt wordt om afvalstoffen en overtollig vocht uit het lichaam te verwijderen. Via een katheter breng je spoelvloeistof, ook wel PD-vloeistof genoemd, in de buikholte. Deze vloeistof neemt afvalstoffen en vocht op. Daarna laat je de vloeistof opnieuw uit de buikholte lopen. Na een korte opleiding kan je deze behandeling zelf uitvoeren.
Behandeling
De behandeling gebeurt dagelijks en kan thuis doorgaan. Je moet de mogelijkheid hebben om je handen te wassen en over voldoende opslagruimte beschikken om de PD-vloeistof te bewaren. Huisdieren zijn niet toegelaten in de ruimte waar je behandeling doorgaat.
Drie fases
- Uitloopfase (10 minuten)
Koppel de katheter aan en laat de gebruikte PD-vloeistof, verzadigd
met afvalstoffen en overtollig vocht, uit de buikholte lopen. - Inloopfase (10 min)
Breng de nieuwe PD-vloeistof in de buikholte, koppel het systeem af
en gooi de gebruikte vloeistof en het overige materiaal weg. - Verblijffase (4 à 5 uur)
De vloeistof blijft enkele uren aanwezig in de buikholte en wisselt afvalstoffen en overtollig vocht.
Deze cyclus wordt ook wel een wissel genoemd.
De katheter
De katheter wordt geplaatst onder algemene verdoving en kan ten vroegste twee weken na de plaatsing gebruikt worden. De insteekplaats van de katheter moet regelmatig gecontroleerd en verzorgd worden. Dit kan gebeuren door een verpleegkundige, je partner of jijzelf.
Soorten peritoneale dialyse
Er bestaan twee manieren om peritoneale dialyse uit te voeren: Continue Ambulante Peritoneale Dialyse (CAPD) en Automatische Peritoneale Dialyse (APD).
Continue Ambulante Peritoneale Dialyse (CAPD)
Deze techniek gebeurt overdag en is de basistechniek die we iedereen aanleren. Nadat je de buikholte laat leeglopen in een zak, sluit je een nieuwe zak met verwarmde spoelvloeistof aan, die opnieuw in de buikholte loopt.
De behandeling bestaat uit 2 à 4 wissels per dag en moet dagelijks gebeuren. Eén wissel duurt ongeveer 30 minuten. Het aantal wissels per dag hangt af van het voorschrift van je arts. Het tijdstip van de wissel verschilt van persoon tot persoon. De vloeistof blijft 4 à 5 uur in de buik. Tussen de wissels heb je vrije tijd. Bij de laatste wissel van de dag gebruik je een speciale vloeistof die ’s nachts in de buik blijft.
Noteer alle gegevens over de wissels in een document of via de app Mynexuzhealth.
Automatische Peritoneale dialyse (APD)
Deze dialyse gebeurt ’s nachts met behulp van een toestel dat automatisch de wissels uitvoert. De behandeling duurt ongeveer 8 uur.
Het duurt ongeveer 30 minuten om het toestel klaar te zetten. Dit kan je in de loop van de dag doen. ’s Avonds leg je de zak met spoelvloeistof op het toestel om op te warmen. Als je gaat slapen, sluit je je via de katheter aan op het toestel. ‘s Ochtends sluit je het toestel af. Overdag zijn er geen wissels nodig. Soms blijft speciale spoelvloeistof achter in de buik en dan wordt er tijdens de dag nog gedialyseerd. Deze vloeistof kan langere tijd in de buik blijven.
Het toestel is eenvoudig te bedienen en is via wifi verbonden met de producent, waardoor de behandeling vanop afstand kan worden opgevolgd.
Voordelen
Medische voordelen
Omdat je continu behandeld wordt, blijven je bloedwaarden stabiel. Er zijn minder complicaties zoals bloeddrukschommelingen of krampen. In tegenstelling tot hemodialyse is er geen vaattoegang nodig.
Psychosociale voordelen
Het feit dat je de behandeling zelf kunt uitvoeren, geeft je meer flexibiliteit om te werken, te reizen of hobby’s uit te voeren. Je moet maar één keer per zes weken naar het ziekenhuis.
Mogelijke complicaties
Peritonitis of buikvliesontsteking
De vloeistof heeft een troebele kleur, vergelijkbaar met wit bier. Het is mogelijk dat je buikpijn en koorts krijgt.
Ontsteking rond de insteekplaats van de katheter
Als de insteekplaats rood is en er zijn korstjes, etter of vochtafscheiding, wijst dit op een ontsteking.
Rug- of buikpijn
Het is normaal dat je in het begin rug- of buikpijn ervaart.
In- en uitloopproblemen
Als je een katheter hebt, kan die verstopt raken of verschuiven, waardoor de vloeistof niet goed in en uit de buik kan lopen.
Lekkage
De dag van en na de plaatsing van de katheter is het belangrijk dat je strikte bedrust neemt om lekkage te vermijden. Doe geen zware inspanningen de eerste zes weken na de plaatsing.
Opleiding
Om de behandeling te leren uitvoeren, organiseren we een opleiding ongeveer twee weken nadat je katheter is geplaatst. De eerste maanden start je met CAPD. Daarna kan je kiezen om over te stappen naar APD. Als je ziek bent, of het APD-toestel heeft technische problemen, kan je altijd terugvallen op CAPD.
De opleiding voor beide technieken duurt telkens 3 voormiddagen en vindt plaats in het ziekenhuis.
Huisbezoek
Wij komen op verschillende tijdstippen op huisbezoek
- In de voorbereidende fase
- Tijdens je opleiding
- Bij je eerste thuisbehandeling komt een verpleegkundige je helpen.
- Ongeveer een maand na de start van je behandeling
- Op regelmatige momenten
Wanneer je met Automatische Peritoneale Dialyse start, komt een verpleegkundige bij je thuis om het toestel te installeren en bijkomende uitleg te geven.
Op reis
Reizen in binnen- en buitenland blijft mogelijk als je peritoneale dialyse ondergaat. Breng ons minstens vier maanden op voorhand op de hoogte zodat de spoelvloeistof tijdig op je vakantieverblijf geleverd kan worden.
Kosten
Dialyse wordt in België volledig terugbetaald via je ziekenfonds. Het materiaal dat je nodig hebt voor peritoneale dialyse, is gratis. Grote materialen worden thuis geleverd, kleine materialen krijg je mee bij je consultatie.
Sommige gemeentes voorzien gratis of goedkopere huisvuilzakken voor dialysepatiënten met een thuisbehandeling. Je kan een attest hiervoor krijgen in het Dialysecentrum.
Andere zaken zoals consultaties bij artsen van andere diensten, bloedcontroles, extra onderzoeken, vitamines of ijzer brengen kosten met zich mee. Soms vergoedt je hospitalisatieverzekering een deel van de kosten via het attest Ernstige ziekten. De Sociale dienst kan je hierover meer informatie geven.
Je mag gratis parkeren in de parking van het ziekenhuis. Je krijgt een uitrijticket na je behandeling.