Hemodialyse

Bij hemodialyse wordt je bloed buiten je lichaam gefilterd met behulp van een kunstnier. De kunstnier werkt als een filter die de afvalstoffen uit het bloed haalt en het overtollig vocht verwijdert.

Toegangsweg

Verloop van de behandeling

Mogelijke complicaties van hemodialyse

Kosten

Praktisch

Contact

Toegangsweg

Om het bloed te zuiveren, is een goede toegangsweg tot de bloedbaan nodig. Er zijn twee manieren om die toegangsweg aan te leggen: met een fistel of een katheter.

Arteriovenueuze fistel (AV-fistel)

Een fistel is een verbinding tussen een ader en een slagader, meestal in de bovenarm of onderarm. Door deze verbinding komt de ader onder grotere druk staan, waardoor die uitzet en gemakkelijk aanprikbaar kan worden.

Een fistel moet 6 à 8 weken rijpen. Daarom gebeurt de aanleg van een fistel voor de start van de hemodialyse.

Aandachtspunten

• De fistel mag niet afgekneld worden.
• Meet nooit je bloeddruk aan de fistelarm en laat geen bloedafnames verrichten aan deze arm.
• Draag geen strakke kledij, uurwerk of juwelen.
• Zorg dat je je arm niet zwaar belast, zoals met zware boodschappen.
• Vermijd extreme warmte en koude.
• Goed voor de fistel zorgen is belangrijk: krab er niet aan en zorg voor een goede lichaamshygiëne.
• Verwijder de dag na je dialyse de kleefpleister op de insteekplaats.

Hemodialysekatheter

Een katheter is een plastic buisje dat we in een grote ader inbrengen. De katheter is een goede optie als:

• een onmiddellijke dialyse noodzakelijk is.
• er geen fistelaanleg mogelijk is.

Aandachtspunten

• Verwittig de arts of een verpleegkundige als de insteekplaats van de katheter bloederig, rood, gezwollen of pijnlijk is.
• De verzorging van je katheter gebeurt altijd door een verpleegkundige.
• De eerste zes weken wordt je katheter volledig bedekt met een verband wanneer je naar huis gaat. Houd het verband altijd om.
• Na zes weken bedekken we je katheter met een soort kous.
• Met een katheter kan je enkel douchen met een speciaal verband. Vraag hiervoor advies aan een verpleegkundige.
• Krab niet aan de insteekplaats van de katheter.
• Als het verband op de katheter loskomt, trek het er dan niet af, maar plak het opnieuw vast met een andere pleister.

Voordelen van een AV-fistel ten opzichte van een hemodialysekatheter

• Betere zuivering van afvalstoffen.
• Minder risico op infecties.
• Geen lichaamsvreemd materiaal in het lichaam.
• Met een fistel kan je zwemmen, douchen en baden.

Verloop van de behandeling

Je komt drie keer per week naar het ziekenhuis voor je behandeling.

Meenemen

• Heen-en-weerschriftje
• Thuismedicatielijst
• Voor personen met diabetes: dagboek en glycemiemeter
• Iets om je bezig te houden: een boek, krant, tijdschrift …
• De medicatie die je normaal bij het ontbijt of middagmaal neemt. Neem vóór de dialyse geen bloeddrukverlagende medicatie in, omdat je bloeddruk tijdens de behandeling kan dalen.

Vóór de dialyse

Neem plaats in de wachtruimte van het Dialysecentrum. We laten de patiënten binnen volgens een beurtrol, zodat iedereen de kans krijgt om eens als eerste binnen te gaan. Uitzonderingen om medische redenen zijn mogelijk.

Nadat je je jas in de vestiaire hebt opgehangen, wegen we je met kledij en schoenen aan. Installeer je in de zetel met je dekentje en breng de zetel op een goede hoogte zodat de verpleegkundige gemakkelijk kan werken. Maak je arm vrij om je bloeddruk te meten, en ontbloot ook de fistel of katheter. Het aansluiten duurt ongeveer 15 minuten per persoon. Bij prik- of katheterproblemen kan het iets langer duren.

Heb je koorts, een bloedneus, bloed in je urine of stoelgang, kneuzingen of breuken ten gevolge van een val? Breng de verpleegkundige hiervan op de hoogte.

Tijdens de dialyse

Nadat alle patiënten zijn aangesloten, voorzien we iedereen van een alarmbel en een afstandsbediening voor de tv. Als je de dialyse goed verdraagt, kan je tijdens de behandeling ontbijten of een koffie drinken.

De verpleegkundige controleert elk uur je bloeddruk en andere parameters. Tijdens de dialyse doen we glycemiecontroles met je eigen meter of die van het ziekenhuis en verzorgen we indien nodig je katheter en andere wonden. We doen regelmatig bloedafnames via het dialysetoestel.

De arts komt bij je langs. Heb je vragen of problemen? Aarzel niet om deze te bespreken met je arts. Andere onderzoeken plannen we zoveel mogelijk aansluitend op jouw dialyseafspraak.

Na de dialyse

Als de behandeling beëindigd is, klinkt er een signaal en komt de verpleegkundige het toestel afsluiten. Zet je zetel terug recht.

Als je een katheter hebt, zal de verpleegkundige die vullen met fysiologisch water en antistolling. De katheter wordt weggestoken. Daarna mag je vertrekken.

Bij een fistel zal de verpleegkundige de katheternaalden uit je arm nemen. Duw de insteekplaats nog 15 à 20 minuten af, tot het bloeden gestopt is. Daarna plakken we een kleefpleister op de insteekplaats.

Je deken kan je opbergen in de vestiaire op de aangeduide plaats. Een verpleegkundige zal je opnieuw wegen. Als je streefgewicht nog niet bereikt is, houden we hiermee rekening bij de volgende dialyse. Tussen twee dialyses neem je minder vocht in, zodat je gewichtsverschil beperkt blijft.

Mogelijke complicaties van hemodialyse

• Bloeddrukdaling
  • Je voelt je duizelig tijdens de dialyse.
  • Je kan het gevoel krijgen dat je naar toilet moet.
• Krampen in je benen of handen
• Vermoeidheid na de dialyse

Mogelijke complicaties bij een fistel

• De fistel is moeilijk aan te prikken.
• Tintelende vingers en koude vingers aan je fistelarm. Een warme handschoen kan hierbij helpen.

Mogelijke complicaties bij een katheter

• Er kan geen bloed aangezogen worden.
• Er ontstaat thuis een ontsteking aan het insteekpunt. Hiervoor moet je soms een behandeling met medicatie krijgen.

Kosten

Dialyse wordt in België volledig terugbetaald door je ziekenfonds.

Je kan gratis parkeren in de parking van het ziekenhuis. Je krijgt een uitrijticket na je behandeling. De eerste zes weken nadat je gestart bent met dialyse, mag je niet autorijden. Het Dialysecentrum informeert je over vervoer via een taxidienst en de kosten die hiermee gepaard gaan.

Andere zaken zoals consultaties bij artsen van andere diensten, bloedcontroles, extra onderzoeken, vitamines of ijzer brengen kosten met zich mee. Soms vergoedt je hospitalisatieverzekering een deel van de kosten via het attest Ernstige ziekten. De Sociale dienst kan je hierover meer informatie geven.

Praktisch

Enkel bij uitzonderlijke gelegenheden kunnen we je dialyseafspraak verplaatsen van dag of tijdstip. Bespreek dit met de verantwoordelijke van het Dialysecentrum.

Het is mogelijk om te reizen naar binnen- en buitenland. Vraag je reis minimum drie maanden op voorhand aan, zodat we de dialyse op je reisbestemming kunnen regelen.

Contact